Bedrijfsafval versus particulier afval: KCA en KGA

Het wettelijke onderscheid

Klein chemisch afval (KCA) is een begrip uit het huishoudelijke afvalbeheer. Het gaat om gevaarlijk afval dat vrijkomt bij particulieren en dat op de limitatieve KCA-lijst staat uit het landelijk afvalbeheerplan (voorheen LAP3, sinds 30 december 2025 het Circulair Materialenplan). Staat een product niet op die lijst, dan hoeft de gemeente het niet als KCA aan te nemen.

Klein gevaarlijk afval (KGA) is de praktijkbenaming voor kleine hoeveelheden gevaarlijk bedrijfsafval. Daarvoor bestaat geen limitatieve lijst: de indeling volgt uit de Europese afvalstoffenlijst (Eural). Elke stroom met een asteriskcode is gevaarlijk afval, ongeacht de hoeveelheid. De ontdoener bepaalt zelf de juiste Euralcode en blijft daarvoor verantwoordelijk.

Het gevolg is dat dezelfde verfrest bij een particulier gratis naar de milieustraat gaat, terwijl een schildersbedrijf diezelfde verf moet afgeven aan een VIHB-geregistreerde inzamelaar, met afvalstroomnummer, begeleidingsbrief en LMA-melding.

• Particulier: KCA-lijst, gemeentelijke inzameling, geen meldplicht
• Bedrijf: Eural, VIHB-inzamelaar, ASN, begeleidingsbrief en LMA-melding
• Herkomst bepaalt het regime, niet het product of de hoeveelheid

Per afvalstroom: wat verschilt er?

Verf, lak, beits en lijm: particulieren leveren blikken in bij de milieustraat. Bedrijven leveren verfafval af in UN-goedgekeurde emballage, met Euralcode 08 01 11* of 08 01 17* en een begeleidingsbrief.

Batterijen en accu's: particulieren gebruiken gratis inzamelboxen in winkels en op de milieustraat. Bedrijven vallen onder producentenverantwoordelijkheid en voor lithium-ion gelden aanvullende eisen voor opslag (PGS 37-2) en vervoer (ADR-klasse 9).

Lampen en elektronica: particulieren brengen spaarlampen, tl-buizen en apparaten naar winkel of milieustraat. Bedrijven leveren e-waste af via een erkende WEEE-route met registratie; kwikhoudende lampen zijn altijd gevaarlijk afval.

Oplosmiddelen, zuren en basen: alleen huishoudelijke restjes horen bij KCA. Bedrijfsmatige hoeveelheden gaan per stroom gescheiden, zonder te mengen, met veiligheidsinformatieblad als onderbouwing.

Afgewerkte olie: particulieren leveren kleine hoeveelheden motorolie en oliefilters in bij de milieustraat. Bedrijven vallen onder de regels voor afgewerkte olie categorie I/II, met aparte opslag boven lekbak en bemonstering bij afvoer.

Medicijnen: particulieren leveren oude medicijnen in bij apotheek of milieustraat. Apotheken, praktijken en zorginstellingen vallen onder zorgafval, inclusief cytostatica en scherp afval in SZA-emballage.

Asbest: particulieren mogen onder voorwaarden een beperkte hoeveelheid hechtgebonden asbest zelf verwijderen en dubbel verpakt aanbieden na gemeentelijke melding. Bedrijven moeten vrijwel altijd een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf inschakelen, met inventarisatierapport en LAVS-registratie.

Bestrijdingsmiddelen en fotochemicaliën: bij particulieren KCA; bij bedrijven en agrarische ondernemingen gevaarlijk bedrijfsafval met eigen Euralcodes en vaak aanvullende sectorregels.

Inzamel- en inleverregels

Milieustraten zijn ingericht op huishoudens. Toegang verloopt via een milieupas of legitimatie met adresgegevens, en er gelden maximale hoeveelheden per bezoek. Sommige gemeenten accepteren kleine hoeveelheden bedrijfsafval tegen tarief, maar dat is geen recht en moet vooraf worden afgestemd.

Bedrijfsafval aanbieden als huishoudelijk KCA is niet toegestaan, ook niet voor zzp'ers, eenmanszaken of bedrijven aan huis, en ook niet bij kleine hoeveelheden of dezelfde producten. Bij controle kan de Inspectie Leefomgeving en Transport of de omgevingsdienst hierop handhaven.

Voor bedrijven geldt daarnaast een registratieplicht: de afvalstoffenadministratie met begeleidingsbrieven, afvalstroomnummers en verwerkingsbewijzen moet minimaal vijf jaar worden bewaard.

• Particulier: gratis of tegen laag tarief, geen administratie
• Bedrijf: contract met inzamelaar, tarief per stroom en volledige documentatie
• Twijfel over de juiste route? Stem dit vooraf af met uw inzamelaar